Powietrzny most literatury

A są i tacy w tym panteonie, których tu nad Wisłą gotowi bylibyśmy nosić na rękach , jako
największych mistrzów nie tylko słowa ale i naszego, szarego onegdaj nadwiślańskiego
żywota. Legendy krążą o tym , ile najwierniejsi uczniowie mistrza Wieniedikta Jerofiejewa ,
w epoce , w której nie znano jeszcze wyszukiwarek internetowych gotowi byli zapłacić na
bazarze za egzemplarz ich Pisma Świętego, ich Koranu i Tory w jednym , czyli poematu
prozą „Moskwa Pietuszki „, w którym ich mistrz złotymi zgłoskami podaje przepisy na wielce
oryginalne drinki :

„Życie dane jest człowiekowi tylko raz i trzeba je przeżyć tak, by ni pomylić się w przepisach”
– pisze Jerofiejew i podaje przepis na „ Balsam kanaański” - koktajl który wyzwala pijacką
wulgarność i ciemne siły, dalej idzie koktajl „Duch Genewy”, w którym nie ma za grosz
szlachetności za to jest bukiet , a odpowiedzialne zań składniki to biały bez – 50 g, środek
przeciw poceniu się stóp 50 g, piwo żygulowskie 200g, lakier na spirytusie 150 g , .. jeszcze
dalej - wyrafinowany drink „Łza komsomołki”, a na koniec prorok powszechnego nad obu
naszymi umiłowanymi rzekami – Moskwą i Wisłą kultu …”Proponuje coś najlepszego :
„Krótko mówiąc , proponuję wam koktajl „Psia krew”, napój, który przyćmiewa wszystko. To
nie napój lecz niebiańska muzyka. Co jest najwspanialsze na świecie? Walka o wyzwolenie
ludzkości . A jeszcze wspanialsze jest co następuje ( tu następuje detaliczny skład drinka
– polecamy na stoisku księgarskim książeczkę), a po tym składzie ostatnie wskazanie
wypowiedziane z ewangeliczną wzniosłością i prostotą – „ Pijcie ją - „psią krew” , ….po
dwóch kielichach tego koktajlu człowiek staje się tak uduchowiony , że można doń podejść na
półtora metra i przez pół godziny pluć mu w pysk - a on nic.”

Trzeba przyznać , że rosyjska literatura miała u nas wspaniałych ambasadorów . Ich
królewską linię otwiera Mickiewicz , a dalej już jak leci wymieniam ; Julian Tuwim,
Andrzej Drawicz (fani Jerofijewa – jemu się kłaniajcie) , Ryszard Przybylski , Zbigniew
Podgórzec (obaj wiele dla Dostojewskiego uczynili, pierwszy z nich przyniósł polszczyźnie
mandelsztamów), Adam Pomorski, Stanisław Barańczak, Jerzy Pomianowski (jemu
zawdzięczamy Izaaka Babla), Seweryn Pollak , Ziemowit Fedecki, Krystyna Pomorska,
Wiktor Woroszylski, Eugenia Siemaszkiewicz, Paweł Hertz („Anna Karenina”), Irena
Lewandowska i Witold Dąbrowski (tłumaczenie Mistrza i Małgorzaty Bułhakowa), Jerzy
Czech…

Dziś wieczór w roli ambasadorów i tłumaczy (choć to drugie słowo widzieć trzeba w
cudzysłowie) literatury i kultury rosyjskiej zobaczą Państwo i usłyszą Grupę Rafała Kmity
w spektaklu „Wszyscyśmy z jednego szynela” , spektaklu, który wywodzi się z ducha
dziewiętnastowiecznej Rosji.

„Dlaczego XIX – wieczna Rosja? – mówi autor . Pewnie dlatego, że lubię to moje cokolwiek dziecięce

wyobrażenie o niej. Stepową przestrzeń. Karciane wieczory. Zimową zamieć. Rzewną muzykę. Rozmamłaną
nudę. Głęboki ukłon. Gawędy na futorze. Siadanie przed drogą. I szeroką duszę. I miłość na zabój. I obłęd
pijaństwa. I nostalgię. I zabawę, aż do zatracenia………. właśnie taką Rosję zapamiętałem z bajek Jerszowa
i Kryłowa. Taką wykradłem Puszkinowi, Tołstojowi i Dostojewskiemu. Taką wymyśliłem sobie, słuchając
Czajkowskiego i rosyjskich romansów. I za taką Rosją tęskniłem. I o takiej próbowałem napisać.

Bo przecież nie o historyczną prawdę mi chodziło, lecz o iluzję. Bardzo chciałem, by tej iluzji towarzyszyły

ponad wszystkim radość i sentyment. „Szynel ” Gogola to jedno z najpiękniejszych opowiadań, na jakie udało
mi się natrafić. Myślę, że czytając je – w tym pochyleniu się nad człowieczą bezradnością, nad krzywdą i biedą
– dowiadujemy się również czegoś o sobie. Ile – mianowicie – w nas wrażliwości, ile gotowości do wzruszeń, ile
łez.”

I w takiej ciszy – być może Państwa klucz do sekretu życia, dla naszych wspaniałych gości z
Rosji , być może lustro w którym mogą się przejrzeć , dla wszystkich nas - z pewnością skok
w otchłań rosyjskiej duszy . Zapraszam - „Wszyscyśmy z jednego szynela”. Grupa Rafała
Kmity.

Fotorelacja z Dni Kultur narodowych TUTAJ oraz TUTAJ