Najczęściej stosowanym sposobem komunikowania się codziennego są bezpośrednie rozmowy z różnymi osobami w rozmaitych sytuacjach. Inaczej rozmawiamy z przygodnym pasażerem w pociągu lub w poczekalni do lekarza, inaczej zachwalamy produkty, jeszcze inaczej negocjujemy warunki postępowania. Zawsze jednak porozumiewamy się przy pomocy słów i gestów. Zawsze jakoś wyglądamy i zawsze dzieje się to w jakimś miejscu i okolicznościach.

IM WIĘCEJ MÓWISZ, TYM MNIEJ ROZMAWIASZ

Autor: Władysław Pitak

Najczęstsze błędy w komunikowaniu się ludzi, jak ich uniknąć - zarówno w warstwie słownej, jak też mowy ciała.

Umiejętność komunikowania się na pewno jest sztuką. Biznesmen, polityk, nauczyciel czy sprzedawca powinni posiadać podstawową wiedzę o procesach komunikowania się ludzi, znać pomocne techniki, metody skutecznej komunikacji oraz chcieć je zastosować, np. zmieniając swoje złe nawyki.

Najczęściej wydaje nam się, że porozumiewamy się z drugim człowiekiem tylko przy pomocy słów, czyli tzw. zachowań werbalnych. Wypowiadamy więc słowa zawierające jakieś treści stosując intonację, modulację, akcentowanie i wydaje nam się, że to wystarczy, aby go przekonać do naszych racji. Czasami w tej warstwie werbalnej przekazujemy rozmówcy nasz stan emocjonalny, zaangażowanie lub jego brak, ukrywając lub podkreślając nasze pochodzenie i wykształcenie.

Bardziej wykształceni mówcy skupiają uwagę poprzez stosowanie pauz, wyraźną artykulację i poprawną dykcję, gramatyczną poprawność, krótkie zdania, używanie czasowników w stronie czynnej i w czasie teraźniejszym.

Jeszcze bardziej wytrawni oratorzy przemawiając do nas, używają zrozumiałego słownictwa, przykładów, porównań i przenośni, a także pytań retorycznych czyli takich, na które nie oczekują odpowiedzi.Najdoskonalsi retorzy potrafią rytmizować swoje wypowiedzi, stosować zmiany w tempie, rytmie i dynamice głosu. Potrafią przemawiać żywo i różnicować dynamikę głosu w zależności od wielkości audytorium i charakteru wypowiedzi. Umieją mówić do mikrofonu i zachować się przed kamerą.

Najlepsi, czyli tzw. złotouści - uczestnicząc w rozmowie pamiętają, że słowami wyrażamy tylko podstawowe treści; dla czytelnika, słuchacza czy widza większe znaczenie ma pozawerbalne przekazywanie informacji, czyli mowa ciała.

Prezenterzy i komentatorzy telewizyjni wiedzą o tym, że treść wypowiedzi stanowi zaledwie kilka procent komunikacji, znacznie bardziej ważne są: tembr głosu mówiącego, ton i modulacja, ale najważniejsza jest mowa ciała.

Tak naprawdę to "słyszymy " oczami. Tylko 7 % wszystkich informacji, które do nas docierają, czerpiemy ze słów, 38 % wnioskujemy z tonu głosu, tempa i dynamiki wypowiedzi, natomiast aż 55 % - z mowy ciała (mimika, gesty, ubiór, zachowanie, okoliczności ). Dodajmy do tego jeszcze inne zmysły: dotyk, węch, smak, gdyż one także biorą udział w postrzeganiu informacji.

Mowa ciała jest prawdziwsza i ważniejsza od wypowiadanych słów.

Swoim wyglądem, ubiorem, sposobem poruszania się, zajmowaniem pozycji w przestrzeni informujemy otoczenie, kim jesteśmy lub za kogo chcemy uchodzić. Niewerbalne komunikaty na ogół dotyczą uczuć, ocen i preferencji, ale przy ich użyciu można wygrywać nawet wojny.

Do arsenału pozawerbalnych sposobów komunikowania się należą:

• wyraz twarzy, mimika - informują o stanach emocjonalnych, adekwatnych do treści,
• postawa i ruch ciała - służą podkreślaniu wypowiedzi słownej i ujawniają nasz stopień zaangażowania w rozmowę, a także samopoczucie i stosunek do rozmówcy,
• kontakt wzrokowy - patrzenie w oczy rozmówcy czyni nas wiarygodnymi i pomaga w skupianiu jego uwagi na nas i temacie rozmowy,
• przestrzeń między osobami - odległość świadczy o sympatii lub niechęci,
• kontakt dotykowy - w zachowaniu zgodnym z normami społecznymi - wyraża bliskość partnerów,
• powierzchowność, ubiór i fryzura - niosą informacje o naszym statusie, atrakcyjności i postawie wobec ludzi.