fot. D. Hilbrecht

Chór Nauczycielski im. Stanisława Moniuszki w Wągrowcu kontynuuje tradycję śpiewaczą wywodzącą się z okresu zmagań z dokuczliwą dla Polaków polityką Bismarcka w zaborze pruskim.

Inicjatywa uruchomienia Koła Śpiewaczego wychodzi od Prezesa Towarzystwa Młodych rzemieślników, Władysława Lenartowskiego. 12 sierpnia 1889 r. powstaje Kółko Śpiewu. Dyrygentem zostaje nauczyciel z Prusiec, Heydanowski, przewodniczącym – Józef Lapis. Przewodniczący sprawuje swoją funkcję przez 34 lata. Koło działa niezmiennie do czasu wybuchu II wojny światowej.

Ciągłośd tradycji śpiewaczej w Wągrowcu to zasługa nauczycieli, którzy po wojnie reaktywują chór pod koniec 1946 r. Prezesem zostaje Antoni Czapracki. Po nim funkcję sprawują; druh Konrad Walczewski, Wacław Martyoski (nauczyciel szkoły podstawowej w Wągrowcu), druh Edward Cieślik. Ten ostatni pełni funkcję do 1966 r., w którym działalnośd Koła ulega zawieszeniu. Zmieniają się prezesi – dyrygent jest jeden.

Od czasów reaktywowania zespołu, aż do 1964 chórem dyryguje mgr Bronisław Zieliński - świetny pedagog, wychowawca wielu pokoleń nauczycieli i ofiarnych działaczy społecznego ruchu muzycznego na terenie Wągrowca, znakomity aranżer. Po nim zespołem dyryguje Bernard Wojciechowski.

W 1968 r. Koło Śpiewacze znajduje schronienie pod skrzydłami Związku Nauczycielstwa Polskiego, któremu prezesuje Franciszek Szulc. Troskliwa opieka Miejskiej Rady zakładowej ZNP, zwłaszcza Kazimierza Gruszki, umożliwia pracę Chórowi Nauczycielskiemu im. Stanisława Moniuszki .

Kolejna odmiana wśród zmiennych kolein losów chóru to opieka nad zespołem Kuratorium Oświaty w Pile poprzez Miejski Zespół Ekonomiczno-Administracyjny w Wągrowcu. Ten etap znaczą nazwiska inspektorów szkolnych: Pani Teresy Banaszak i Pani Lucyny Sołtysik.

Edward Cieślik i druh Roman Nowak to kolejni prezesi chóru do 1975 r. Zespół liczy wtedy 69 chórzystów, dyryguje nim Wojciech Fiebig - dyrektor Ogniska Muzycznego, później Szkoły Muzycznej I stopnia, odnosi sukcesy, koncertuje zagranicą (Czechosłwacja), współdziała ściśle z Orkiestrą Kameralną Towarzystwa Muzycznego im. Fryderyka Chopina w Wągrowcu. Wraz z nią organizuje i uświetnia Jubileusz 90-lecia Ruchu Śpiewaczego w Wągrowcu, Złote Gody Towarzystwa Muzycznego i Jubileusz 600-lecia miasta Wągrowca.

Kolejny dyrygent – Tadeusz Mikołajczak pełni jednocześnie funkcję prezesa. Pracuje społecznie – do śmierci w 2004 r. Jego ogromny wkład w krzewienie muzyki zostaje doceniony przez społecznośd i władze miasta; w 1995 r. otrzymuje przyznawaną przez Głos Wągrowiecki nagrodę „Złotego Liścia”, w 2002 r., na 55 lecie pracy artystycznej zostaje uhonorowany Honorową Nagrodą Miasta Wągrowca.

Po śmierci profesora funkcję dyrygenta pełni Beata Seemann. Od kwietnia 2008 r. chórem dyryguje Tomasz Kotwica – absolwent Uniwersytetu Kazimierza Wielkiego w Bydgoszczy i Instytutu Edukacji Muzycznej. Prezesuje chórowi mgr Irena Grochowska. Pełni te funkcję od 2005 r. Jest osobą najdłużej związaną z Chórem Nauczycielskim; śpiewa nieprzerwanie od 1969r. Kronikę chóru prowadzi druhna Lucyna Siwioska. Kontynuuje pracę prowadzoną wcześniej przez Zofię Sokołowską i Henryka Budzyoskiego.

Obecnie Chór Nauczycielski im. Stanisława Moniuszki w Wągrowcu tworzy 28 chórzystów.

Od 2001r. ten zespół rozwija aktywną współpracę z Chórem Mieszanym z Schonwalde: zespoły wspólnie koncertują, do historii wzajemnych kontaktów miast partnerskich przechodzi także pobyt w Wągrowcu „Ludzi złotego wieku”.

Bogaty repertuar chóru tworzy ponad czterysta utworów. Większośd z nich to pieśni patriotyczne, ludowe, biesiadne oraz sakralne. Grupa tych ostatnich to w przeważającej większości kolędy, pieśni maryjne i pieśni wielkanocne. W zgodnej opinii chórzystów koncertami, które pozostawiły niezatarte wrażenia są; koncert w Bydgoszczy podczas mszy z papieżem Janem Pawłem II, Koncerty w katedrze Poznańskiej i Gnieźnieńskiej, koncert w Kostrzynie nad Odrą z okazji wstąpienia Polski do Unii Europejskiej w 2004 r., koncert z okazji obchodów 625-lecia miasta Wągrowca, koncert z okazji Stulecia Związku Nauczycielstwa Polskiego w Wągrowcu, koncert galowy w Rybniku podczas II Zjazdu Ogólnopolskiej Konfraterni najstarszych Chórów i Orkiestr w Polsce.

Cyklicznie zespół występuje z okazji obchodów Dni Europy, z okazji Przeglądów chórów i orkiestr Oddziału Nadnoteckiego PZChiO w Pile, z okazji Powiatowych Świąt Pieśni Chóralnej w Wągrowcu, z okazji Międzynarodowych Dni Pieśni i Muzyki, podczas koncertów Maryjnych w Górce Klasztornej.

Działalnośd chóru możliwa jest dzięki dotacji Urzędu Miejskiego w Wągrowcu. Chór pracuje przy Miejskim Domu Kultury w Wągrowcu, należy do Polskiego Związku Chórów i orkiestr Oddziału Nadnoteckiego w Pile. Od 26 maja 1979r. posiada sztandar ufundowany przez społeczeństwo Wągrowca z okazji 90 rocznicy Ruchu Śpiewaczego w Wągrowcu. Sztandar zdobią: zabytkowa głowica z 1895 r. i Honorowa Złota Odznaka z Laurem ufundowana przez Zarząd Główny PZChiO w 90 rocznicę chóru.

Chór posiada certyfikat Ogólnopolskiej Konfraterni Najstarszych Chórów i Orkiestr. Kultywuje tradycję śpiewania i muzykowania, która stanowi wspólną i trwałą wartością historyczną i kulturalną.